Evenement

Op 16-17 juni, het Europese lokale digitale tweelinggemeenschap verzameld in Valencia voor de presentatie van de resultaten van de EU LDT-toolbox, een belangrijke mijlpaal voor steden, regio’s, onderzoekers, innovatoren en instellingen die werken aan interoperabele digitale stedelijke infrastructuur.

Na twee dagen, de EU LDT Toolbox-consortium de resultaten van haar werk gedeeld met de bredere LDT-gemeenschap door middel van live demonstraties, hands-on sessies, proefervaringen in steden en strategische discussies over de toekomst van lokale digitale tweelingen in Europa.

De toolbox biedt een opensource-infrastructuur voor interoperabele lokale digitale tweelingen, gebaseerd op modulaire bouwstenen en gedeelde normen. Het doel is steden en regio’s te helpen stedelijke omgevingen doeltreffender te simuleren, analyseren en plannen, en tegelijkertijd de lokale digitale soevereiniteit te versterken en versnipperde of gedupliceerde oplossingen te voorkomen. Maar de belangrijkste boodschap van Valencia was duidelijk: Europa stapt over van ontwikkeling naar adoptie.

Lokale digitale tweelingen gaan niet langer alleen over experimenten of geïsoleerde proefprojecten. Steden hebben praktische instrumenten, uitvoeringscapaciteit, operationele modellen en goedkeuringsmechanismen nodig die zij daadwerkelijk kunnen gebruiken. Ze hebben gedeelde infrastructuur, governancecontinuïteit, sandboxomgevingen en een Europese gemeenschap nodig die hergebruik, interoperabiliteit en schaalbaarheid ondersteunt.

Dit is waar LDT CitiVERSE EDIC zal een centrale rol spelen. Naarmate het Europese ecosysteem deze nieuwe fase ingaat, zal LDT CitiVERSE EDIC fungeren als “clubhuis” voor de Europese lokale digitale tweelinggemeenschap: een plaats waar steden, regio’s, de academische wereld, innovatoren, bedrijven en overheidsinstellingen met elkaar in contact kunnen komen, kunnen samenwerken en kunnen voortbouwen op gedeelde troeven.

In de praktijk betekent dit dat de volgende fase van de EU-toolbox voor LDT moet worden ondersteund door:

• het beschikbaar stellen van de toolbox via het EDIC-portaal en de infrastructuur voor steden, regio’s, de academische wereld en innovatoren;
• het aanbieden van testomgevingen voor steden om instrumenten en componenten te testen, te integreren en feedback te geven;
• zorgen voor bestuurscontinuïteit en institutionele legitimiteit voor communautaire besluiten;
• de toolbox te koppelen aan andere nationale en Europese initiatieven om synergieën te versterken en versnippering te voorkomen.

Tijdens de bijeenkomst in Valencia werd ook gewezen op het belang van het opbouwen van een sterkere Europese gemeenschap rond lokale digitale tweelingen: een gedeelde ruimte voor kennis, opensourcecomponenten, implementatie-ervaring, normen en herbruikbare oplossingen.

Deze collectieve aanpak is essentieel als Europa wil overstappen van individuele projecten naar een duurzame, interoperabele en soevereine digitale infrastructuur voor steden.

Wij danken de hele EU LDT Toolbox-consortium, geleid door Patricia Tamarit, Dr. Antonio J. Jara en Ivan Lalaguna Alcaine, voor hun werk en inzet, alsook voor alle steden, partners, deskundigen en instellingen die hebben bijgedragen aan de besprekingen in Valencia.

De voltooiing van de EU LDT Toolbox is geen eindpunt. Het is het begin van een nieuwe fase gericht op adoptie, validatie, samenwerking en impact op lange termijn. Bij LDT CitiVERSE EDIC kijken we ernaar uit om met de gemeenschap samen te werken om dit gedeelde momentum om te zetten in praktische waarde voor steden en regio's in heel Europa.

Op 16-17 juni 2026, Valencia zal gastheer zijn van de officiële lancering van de EU-toolbox voor lokale digitale tweelingen (LDT), een belangrijke mijlpaal op de weg van Europa naar interoperabele en schaalbare lokale digitale tweelingen.

De EU LDT Toolbox, die over een periode van drie jaar is ontwikkeld door een consortium van zes Europese partners en is gevalideerd door middel van real-world implementaties in proefsteden, gaat nu een nieuwe fase in: overstappen van een projectmatig initiatief naar een volwassen, inzetbare Europese openbare infrastructuur.

De lanceringsevenement zal steden, technische deskundigen, Europese instellingen en ecosysteempartners bijeenbrengen om de geconsolideerde oplossing te presenteren en de toekomstige ontwikkeling ervan te bespreken. Belangrijker nog, het zal het begin zijn van een governancetransitie, waarbij het LDT CitiVERSE EDIC een centrale rol zal spelen bij de ondersteuning van het onderhoud, de groei en de invoering van de toolbox op lange termijn in heel Europa.

Een kant-en-klare oplossing voor Europese steden

De EU LDT Toolbox biedt een opensource, op normen gebaseerde infrastructuur waarmee steden en gemeenschappen interoperabele lokale digitale tweelingen kunnen bouwen zonder helemaal opnieuw te beginnen.

De oplossing combineert een stabiele architectuur, een portfolio van functionele instrumenten, een Europese gebouwendatabase en een actief marktecosysteem en biedt overheidsdiensten praktische bouwstenen voor gegevensintegratie, simulatie, beslissingsondersteuning en stedelijke innovatie.

De toolbox is gebaseerd op gemeenschappelijke Europese interoperabiliteitsnormen en helpt steden de digitale transformatie te versnellen en tegelijkertijd versnippering, duplicatie en afhankelijkheid van leveranciers te verminderen.

Van proefprojecten tot grootschalige adoptie

Een belangrijk aandachtspunt van het evenement is het delen van de ervaringen van Europese proefsteden die de toolbox al in de praktijk hebben geïmplementeerd.

Hun resultaten, geleerde lessen en operationele feedback hebben geholpen het eindproduct vorm te geven en het potentieel ervan aan te tonen om empirisch onderbouwde beleidsvorming, stadsplanning en domeinoverschrijdend stadsbeheer te ondersteunen.

Het evenement zal ook laten zien hoe de toolbox aansluit op het bredere Europese ecosysteem van lokale digitale tweelingen, dataruimten en initiatieven op het gebied van digitale infrastructuur, waardoor het belang van interoperabiliteit en samenwerking op Europese schaal wordt versterkt.

De rol van LDT CitiVERSE EDIC

Voor het LDT CitiVERSE EDIC is de lancering een belangrijke stap in de richting van een duurzaam Europees ecosysteem voor lokale digitale tweelingen.

Naarmate het governancemodel evolueert, zal het EDIC de continuïteit helpen waarborgen die verder gaat dan individuele projecten, en zal het adoptie, gemeenschapsopbouw, onderhoud en toekomstige ontwikkeling ondersteunen. Deze aanpak heeft tot doel waardevolle projectresultaten om te zetten in openbare digitale infrastructuur voor de lange termijn die in heel Europa kan worden hergebruikt, verbeterd en opgeschaald.

De lancering in Valencia betekent dus niet het einde van een project, maar het begin van een nieuwe fase die gericht is op uitvoering, goedkeuring en langetermijneffecten.

Aangezien steden met steeds complexere uitdagingen worden geconfronteerd, van aanpassing aan de klimaatverandering en mobiliteit tot huisvesting en veerkracht, biedt de EU-toolbox voor LDT een praktische basis voor het bouwen van interoperabele, datagestuurde en toekomstgerichte stedelijke diensten in heel Europa.

11 en 12 mei namen het LDT Citiverse EDIC en verschillende partners deel aan de 2e Citiverse Assembly 2026 en de 3e VN-Dag van de Virtuele Werelden 2026 Georganiseerd op het hoofdkantoor van de ITU in Genève.

Mede georganiseerd door de ITU, het Europese Commissie, UNICC, OASC en ondersteund door StandICT.eu 2029, de Vergadering bracht regeringen, ambassadeurs, stadsleiders, normalisatieorganisaties, de industrie, de academische wereld en innovatoren van over de hele wereld samen om te onderzoeken hoe AI, ruimtelijke intelligentie en het op AI gebaseerde citiverse kunnen helpen vorm te geven aan vertrouwde, inclusieve en mensgerichte digitale toekomsten.

Beide evenementen waren een belangrijke mijlpaal bij het versterken van de internationale samenwerking op het gebied van interoperabiliteit, normen en uitvoeringskaders voor op AI gebaseerde citiverse- en digitale tweelingen, en bij het bevorderen van open, betrouwbare, interoperabele en mensgerichte digitale ecosystemen.

Het evenement markeerde ook de lancering van belangrijke deliverables, waaronder:

• Citiverse op basis van AI: een strategische blauwdruk voor steden in het AI-tijdperk;
• Gebiedsgids van de stadsleider: Voorbereiden op de AI-enabled Citiverse.
• de start van de Executive Briefing over AI, ruimtelijke intelligentie en het op AI gebaseerde Citiverse;
• De goedkeuring van de "Oproep tot actie voor de mensheid".

Jan Wester, directeur van LDT CitiVERSE EDIC, nam deel aan de sessie “Citiverse Projects: A Global Snapshot”, waarin een overzicht wordt gegeven van de lopende werkzaamheden met het oog op de ambitieuze missie om het Europese "Citiverse" op te bouwen. Meer informatie hier.

Vorige week markeerde een belangrijke mijlpaal voor het LDT CitiVERSE EDIC tijdens zijn Algemene Vergadering in Bratislava, de hoofdstad van Slowakije. Tijdens de bijeenkomst, Regisseur Jan Wester presenteerde de strategische routekaart voor de komende jaren.

Vertegenwoordigers van alle 15 lidstaten kwamen persoonlijk bijeen en keurden unaniem de voorgestelde strategische koers goed, met inbegrip van het ontwikkelingskader dat bedoeld is om de langetermijnmissie en -doelstellingen van het EDIC te helpen verwezenlijken.

De tijdens de vergadering gepresenteerde routekaart illustreert de overgang van een projectgebaseerde structuur naar een Europees infrastructuurmodel voor samenwerking op lange termijn:

Dit geeft een duidelijk signaal af dat de lidstaten klaar zijn om verder te gaan dan een tijdelijke, projectgestuurde opzet in de richting van een duurzamer samenwerkingsmodel met langetermijncapaciteit, structurele impact, sterkere uitvoeringsmacht en specifieke budgettering.

Tot de belangrijkste overeengekomen ontwikkelingen behoren:

• De professionalisering en versterking van de kernorganisatie van het EDIC door middel van rechtstreekse financiële bijdragen van de lidstaten, waardoor de continuïteit en de operationele capaciteit op lange termijn worden gewaarborgd.
• Een toezegging van de lidstaten om nationale activeringsprogramma’s te ontwikkelen die gericht zijn op grote maatschappelijke uitdagingen, die mogelijk kunnen leiden tot toekomstige meerlandenprojecten op gebieden zoals:
  • Stedenbouw & Huisvesting
  • Veerkracht, met inbegrip van overstromingsbeheer
  • Circulaire & Groene transitie
  • Lokale digitale volwassenheid & Soevereiniteit

Eén boodschap werd vooral duidelijk tijdens de discussies: steden hebben behoefte aan praktische oplossingen, interoperabele open standaarden en schaalbare samenwerkingsmodellen.

Nationale programma’s kunnen qua ambitie en uitvoeringsaanpak verschillen, maar zijn allemaal gericht op het activeren en organiseren van steden, regio’s en overheidsinstanties binnen nationale EDIC-ecosystemen binnen een gedeeld Europees kader. In dit verband zal het EDIC een sleutelrol spelen als neutrale Europese marktinfrastructuur die samenwerking op grote schaal mogelijk maakt, een sterk voorbeeld van multilevel governance in de praktijk.

Misschien wel het meest vreugdevolle nieuws was dat Finland heeft ministeriële goedkeuring gekregen om toe te treden tot het LDT CitiVERSE EDIC. De dynamiek achter het initiatief in heel Europa versnelt duidelijk.

Bij de GovTech 4 Impact Wereldcongres 2026 in Madrid, stadsleiders, institutionele partners en internationale organisaties kwamen samen voor de eerste editie van de Leiderschapsforum van burgemeesters, een initiatief dat gericht is op het versnellen van de digitale transformatie van steden door middel van gecoördineerde GovTech-actie.

Het forum bracht vertegenwoordigers van steden in heel Europa en de Verenigde Staten samen, samen met organisaties zoals CEMR, het Europese Commissie en de LDT CitiVERSE EDIC, met een gemeenschappelijk doel: verder gaan dan gefragmenteerde digitale initiatieven naar een meer gecoördineerd en schaalbaar GovTech-ecosysteem.

Een centraal resultaat van het forum was de lancering van de GovTech-manifest en de begeleidende Actieplan, waarin een praktisch kader wordt geschetst voor de wijze waarop steden en overheidsdiensten doeltreffender kunnen samenwerken rond de digitale transformatie.

In plaats van zich alleen te richten op de invoering van technologie, positioneert het initiatief steden en regio’s als actieve marktvormers die innovatie kunnen stimuleren door middel van gecoördineerde vraag, gedeelde normen, aanbestedingsstrategieën en interoperabele digitale infrastructuren.

In het manifest wordt gewezen op een groeiende uitdaging in heel Europa: terwijl de investeringen in AI, dataruimten en digitale infrastructuur blijven toenemen, blijft innovatie in de overheidssector vaak versnipperd, moeilijk op te schalen en vertraagd door complexe aanbestedings- en nalevingsprocessen.

De voorgestelde aanpak is gericht op het scheppen van de voorwaarden die nodig zijn voor de uitvoering op grote schaal. Dit omvat:

• Gedeelde en herbruikbare oplossingen voor gemeenschappelijke maatschappelijke uitdagingen
• Gecoördineerde aanbestedingsbenaderingen tussen steden
• Interoperabele GovTech-marktinfrastructuren
• Conformiteits- en valideringsmechanismen
• Sterkere publiek-private samenwerkingsecosystemen
• Voortdurend leren en capaciteitsopbouw voor overheden

Het bijbehorende actieplan vertaalt deze ambities in zeven concrete bouwstenen voor de uitvoering, die het komende jaar gezamenlijk door de deelnemende steden en institutionele partners moeten worden ontwikkeld.

Een terugkerend bericht in het hele forum was dat de uitdaging is niet langer technologische capaciteit, maar bestuurs-, coördinatie- en uitvoeringscapaciteit.

Aangezien steden steeds meer onder druk komen te staan in verband met klimaatadaptatie, huisvesting, mobiliteit, overheidsdiensten en digitale soevereiniteit, heeft het Forum het idee versterkt dat samenwerking tussen steden, regio’s en Europese instellingen van essentieel belang zal zijn om innovatie op een gestructureerde en duurzame manier op te schalen.

Het initiatief is opgezet als een operationele coalitie in plaats van een eenmalig discussieplatform. De deelnemende steden en partners zullen nu werken aan de omzetting van het actieplan in praktische uitvoeringstrajecten, waarvan de vooruitgang naar verwachting tijdens de volgende editie van het forum zal worden gepresenteerd.

Voor het LDT CitiVERSE EDIC bevestigde het Forum de toenemende behoefte aan gemeenschappelijke Europese uitvoeringskaders die steden helpen om verder te gaan dan geïsoleerde proefprojecten in de richting van schaalbare uitrol. Veel van de besproken thema’s, waaronder interoperabiliteit, gecoördineerde aanbestedingen, testomgevingen en capaciteitsopbouw, sluiten nauw aan bij de operationele aanpak die momenteel wordt ontwikkeld via het EDIC-ecosysteem.

Het LDT CitiVERSE EDIC wil de kloof dichten tussen de resultaten van Europese en nationale innovatieoproepen en de daadwerkelijke operationalisering daarvan in de primaire processen van steden en regio's. Daartoe moeten de interoperabiliteit, reproduceerbaarheid, schaalbaarheid en robuustheid van oplossingen en infrastructuur worden gevalideerd in de context en dynamiek van de dagelijkse praktijken van de stad. Daartoe moeten producten, diensten en faciliteiten na de proeffase worden getest in de testomgevingen van steden en regio’s zelf.

Daartoe wordt de EDIC Sandbox Alliance ontworpen als een instrument voor “validatie uit de praktijk”. De EDIC Sandbox Alliance bevat een groep toonaangevende steden die bereid en in staat zijn hun sandboxes aan te sluiten om de EDIC-instrumenten, -infrastructuur en -diensten op pan-Europese schaal te testen, te valideren en in te zetten.

• De EDIC Sandbox Alliance staat open voor elke stad. Om de principes van samenwerking te ontwikkelen, zal de Alliantie beginnen met een kerngroep van steden waarbij Valencia, Barcelona, Rotterdam, Tampere en Riga betrokken zijn.
• Het EDIC zal een gemeenschappelijk platform bieden om validaties op geharmoniseerde wijze te documenteren, waardoor resultaten uitwisselbaar en vergelijkbaar worden en de samenwerking wordt versterkt.
• Een EDIC Sandbox Working Group zal validaties identificeren en plannen, zodat capaciteit en financiering op een voorspelbare manier kunnen worden geprioriteerd en gepland.
• Concrete city use cases en fundamentele infrastructuurkwesties zullen gezamenlijk worden geprogrammeerd omdat ze onderling afhankelijk en instrumenteel voor elkaar zijn. Waardegevallen leveren bewijs van waarde (beleids-, maatschappelijke en operationele waarde) voor steden en regio’s en de fundamentele infrastructuur vergemakkelijkt de capaciteitsopbouw om interoperabele gegevensstromen, betrouwbare transacties en levering operationeel te maken en versterkt de digitale maturiteit en digitale soevereiniteit van steden en regio’s op structurele wijze.
  Deze publieke digitale infrastructuur legt de basis voor een bloeiend publiek-privaat applicatie-ecosysteem (DT-marketplace/-Appstore).
• De ecosystemen van Sandbox Cities zullen fungeren als een model van beste praktijken om de werking van het EDIC-portfolio in de praktijk te laten zien. De steden zullen feitelijk fungeren als “showroom” en worden “EDIC-outlets” voor andere Europese steden.

Barcelona, 4 november 2025 — Met de ondertekening van de plaatsingsovereenkomst is de heer Jan Wester officieel aangetreden als nieuwe directeur van het European Digital Infrastructure Consortium for Networked Local Digital Twins towards a European Citiverse (LDT CitiVERSE EDIC).

Het LDT CitiVERSE EDIC is een samenwerking van 14 Europese landen die zullen werken aan een gemeenschappelijke Europese digitale infrastructuur voor interoperabele platforms en geavanceerde AI-diensten, met de ambitie om het Europese Citiverse te creëren. Wester zal deze rol de komende 3 jaar vervullen als gedetacheerd directeur van de Directie Ruimtelijke Informatie van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Hij zal samenwerken met een pan-Europees team en in nauwe samenwerking met de Living-in.EU-gemeenschap.

Het EDIC bouwt voort op de resultaten van verschillende Europese initiatieven. Deze resultaten worden beschikbaar gesteld in een gevarieerd portfolio van producten, diensten en faciliteiten, waaronder test- en experimentfaciliteiten (bv. CitCom TEF), rekenkracht (bv. AI-fabrieken), de EU LDT-toolbox, maar ook opleidingen, maturiteitsbeoordelingen en een inkoophelpdesk.

De overeenkomst werd ondertekend door Ernesto Faubel, voorzitter van de LDT-CitiVERSE EDIC Assembly, Jan Wester, directeur LDT CitiVERSE EDIC en Bob van Graft, directeur bij het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening tijdens de Smart City Expo.

Van pilots naar schaalvoordelen

Door een netwerk van lokale digitale tweelingen op te bouwen, kunnen steden en regio’s in de EU digitale tweelingmodules en geavanceerde AI-oplossingen efficiënter ontwikkelen, uitwisselen en hergebruiken, zodat zij complexe maatschappelijke uitdagingen, zoals aanpassing aan de klimaatverandering, huisvesting en mobiliteit, kunnen aanpakken. De Edic zorgt voor interoperabiliteit en schaalvergroting en creëert een toekomstbestendige digitale infrastructuur die de Europese waarden beschermt en de digitale autonomie versterkt.

“Digitale jumelage en virtualisatie zijn van cruciaal belang om een groeiend gebrek aan middelen en een gemeenschappelijke basis voor belanghebbenden aan te pakken.  Een gezond perspectief op schaal en operationalisering is de sleutel tot succes. Dit vereist samenwerking en validatie vanuit de praktijk. De interoperabele producten, diensten en faciliteiten van het EDIC vormen een solide basis voor een bloeiend publiek-privaat ecosysteem dat overheidsdiensten verbetert en marktinnovatie stimuleert.”

– Jan Wester, directeur van LDT CitiVERSE EDIC

Op 15 oktober 2025 bracht de Digitale Vergadering Living-in.EU stadsleiders, regionale overheden, innovatoren en beleidsmakers samen om na te denken over het Europese traject naar digitale transformatie. De dag ontvouwde zich onder een verenigend thema – Steden en regio’s mondiger maken door middel van data en mensgerichte digitalisering – en bood een open forum om na te gaan hoe lokale en regionale actoren artificiële intelligentie, interoperabiliteit en open data kunnen benutten om betekenisvolle publieke waarde te creëren. Tijdens het evenement deelden sprekers praktische voorbeelden, strategische inzichten en oproepen tot actie voor een meer verbonden, vertrouwde en door de burger gestuurde digitale toekomst.

Een van de belangrijkste bijdragers was Jan Wester, directeur van LDT CitiVERSE EDIC, wiens interventie onderstreepte dat de belangrijkste uitdaging vandaag niet het gebrek aan technologie is, maar de noodzaak om bestaande tools, platforms en testbedden op zinvolle manieren met elkaar te verbinden. Wester benadrukte dat steden en regio’s weliswaar toegang hebben tot een groeiend landschap van digitale en virtuele hulpmiddelen, maar dat hun werkelijke impact afhangt van het koppelen van testbanken, levende laboratoria en bestuursstructuren op manieren die gedeelde waarde genereren.

De directeur moedigde steden aan hun behoeften en verwachte resultaten duidelijk te definiëren om ervoor te zorgen dat de uitrol van technologie echte waarde oplevert voor de burgers. Hij benadrukte het belang van samenwerking op meerdere niveaus en robuuste publiek-private partnerschappen op basis van vertrouwen, ethische afstemming en duidelijke verwachtingen. Zijn interventie versterkte de bredere boodschap van de Vergadering: De digitale transitie van Europa zal vooruitgaan wanneer steden, het bedrijfsleven, de academische wereld en burgers samenwerken door middel van gedeelde kaders, ethische beginselen en samenwerking op lange termijn.

Lees het volledige artikel op Website van Living-in.EU.